Wyrok – Prawo do uchylenia mandatu opartego na wadliwym przepisie (K 23/13)

Ukarany mandatem nie może być pozbawiony możliwości jego uchylenia, gdy TK zakwestionował akt będący podstawą ukarania. Takie rozstrzygnięcie zapadło 15 lipca 2014 r. w sprawie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.

Badano pierwsze zdanie art. 101 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. RPO wskazał art. 190 ust. 4 Konstytucji jako wzorzec kontroli. TK uznał, że narusza go pozbawienie ukaranego prawa do podważenia prawomocnego mandatu opartego na akcie niezgodnym z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową albo ustawą, jeżeli taką niezgodność stwierdził Trybunał.

Rzecznik argumentował, że mandat przesądza o odpowiedzialności sprawcy i wpływa na jego majątek, choć nie jest wyrokiem sądowym. Według wniosku konstytucyjna możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy powinna więc obejmować również ten sposób ukarania. Na rozprawie uczestniczyli wnioskodawca, Sejm i Prokurator Generalny. Przewodniczyła Małgorzata Pyziak-Szafnicka, a sprawozdawcą był Stanisław Rymar. W składzie zasiadali także Zbigniew Cieślak, Marek Kotlinowski i Teresa Liszcz.

Sentencja

Sygn. akt K 23/13

WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

 Warszawa, dnia 15 lipca 2014 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodniczący
Zbigniew Cieślak
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz
Stanisław Rymar – sprawozdawca,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:

art. 101 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395) w zakresie, w jakim nie przewiduje jako podstawy uchylenia prawomocnego mandatu karnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego stanowiącego podstawę ukarania za wykroczenie w postępowaniu mandatowym, z art. 190 ust. 4 Konstytucji,

orzeka:

Art. 101 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395) w zakresie, w jakim pozbawia ukaranego prawa do uchylenia prawomocnego mandatu wydanego na podstawie aktu normatywnego, o którego niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny, jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Zbigniew Cieślak
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz
Stanisław Rymar

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/6951-podstawa-uchylenia-prawomocnego-mandatu-karnego oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/6909-podstawa-uchylenia-prawomocnego-mandatu-karnego. Data dodania i pozyskania: 2014-07-15. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.