Komunikat – Przy zamianie grzywny sąd zachowuje możliwość oceny sprawy (K 9/13)

Sąd wykonawczy nie jest pozbawiony rzeczywistych kompetencji tylko dlatego, że ustawa nakazuje w określonych warunkach zamianę grzywny na areszt. Taką ocenę przedstawił TK w wyroku z 7 października 2014 r. Rozpoznając wniosek Prokuratora Generalnego, uznał art. 25 § 2 Kodeksu wykroczeń za zgodny z art. 10 w powiązaniu z art. 173, art. 175 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

TK wskazał, że najpierw trzeba ustalić bezskuteczność egzekucji grzywny albo okoliczności przemawiające za jej bezskutecznością. Dopiero potem sąd ocenia dodatkowe przesłanki: brak zgody na pracę społecznie użyteczną, uchylanie się od niej, niemożliwość jej orzeczenia lub niecelowość takiego rozwiązania.

Sąd może również badać powody niezapłacenia grzywny. Jeżeli sytuacja majątkowa ukaranego znacząco pogorszyła się z przyczyn od niego niezależnych, w szczególnie uzasadnionym przypadku możliwe jest częściowe, a wyjątkowo całkowite umorzenie należności. Alternatywą są raty, które mogą zapobiec powstaniu przesłanki bezskutecznej egzekucji.

Trybunał podkreślił, że warunki osobiste uniemożliwiające odbycie aresztu wykluczają zarządzenie jego wykonania. Postanowienie dotyczące kary zastępczej można też zaskarżyć. W ocenie TK te mechanizmy pozostawiają sądowi obowiązek ustaleń i ocen oraz możliwość rozstrzygnięcia bez pozbawienia wolności. Rozprawie przewodniczył Leon Kieres, a sprawozdawcą był prezes TK Andrzej Rzepliński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/7138-obligatoryjna-zamiana-grzywny-na-zastepcza-kare-aresztu. Data dodania i pozyskania: 2014-10-07. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.