Wyrok – Wiek powstania niepełnosprawności a uprawnienia opiekuna (K 38/13)

TK zakwestionował różnicowanie opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych według chwili powstania niepełnosprawności podopiecznego. W wyroku z 21 października 2014 r. uznał zarazem za konstytucyjne kryterium dochodowe przy specjalnym zasiłku opiekuńczym. Sprawa została wszczęta na wniosek grupy posłów, którzy podważali zasady dostępu do obu rodzajów pomocy.

Wniosek obejmował art. 16a ust. 2–5 i art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Posłowie powołali art. 2 oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji. Trybunał stwierdził zgodność art. 16a ust. 2 ze wszystkimi trzema wskazanymi przepisami konstytucyjnymi.

Art. 17 ust. 1b został natomiast uznany za sprzeczny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w części uzależniającej uprawnienia opiekunów osób po przekroczeniu ustawowej granicy wieku od momentu powstania niepełnosprawności. Pozostałe postępowanie umorzono: dotyczyło art. 16a ust. 3–5 oraz pozostałych zarzutów wobec art. 17 ust. 1b.

Przewodniczącym składu był Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą Marek Zubik. Razem z nimi orzekali Mirosław Granat, Wojciech Hermeliński i Leon Kieres.

Sentencja

Sygn. akt K 38/13

WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 21 października 2014 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Marek Kotlinowski – przewodniczący
Mirosław Granat
Wojciech Hermeliński
Leon Kieres
Marek Zubik – sprawozdawca,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 21 października 2014 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:

art. 16a ust. 2-5 oraz art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, ze zm.) z art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji,

orzeka:

1. Art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559 i 567) jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Ponadto postanawia:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Marek Kotlinowski
Mirosław Granat
Wojciech Hermeliński
Leon Kieres
Marek Zubik

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/7168-prawo-do-swiadczenia-pielegnacyjnego oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/7149-prawo-do-swiadczenia-pielegnacyjnego. Data dodania i pozyskania: 2014-10-21. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.