Wyrok – Ochrona praw nabytych z dawnych decyzji administracyjnych (P 46/13)

Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji mimo znacznego upływu czasu narusza Konstytucję, jeżeli decyzja rażąco naruszająca prawo była podstawą nabycia prawa lub jego ekspektatywy. Tak TK rozstrzygnął 12 maja 2015 r. o wskazanym zakresie art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Za naruszony wzorzec uznał art. 2 Konstytucji.
Postępowanie zainicjował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w drodze pytania prawnego. Sąd pytał o brak ograniczenia czasowego pozwalającego zachować decyzję, na której strona oparła swoje uprawnienia. Wskazał przyczynę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu. Poza art. 2 Konstytucji odwołał się do ochrony przewidzianej w art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W zakresie nieobjętym orzeczeniem o niekonstytucyjności, w tym względem wzorca konwencyjnego, TK umorzył postępowanie.
W rozprawie uczestniczyli sąd pytający, Sejm i Prokurator Generalny. Składowi przewodniczył Wojciech Hermeliński, a sprawozdawcą był Piotr Tuleja. Pozostali orzekający sędziowie to Stanisław Rymar, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz oraz Andrzej Wróbel.
Sentencja
Sygn. akt P 46/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 12 maja 2015 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Hermeliński – przewodniczący
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja – sprawozdawca
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel,
po rozpoznaniu, z udziałem sądu przedstawiającego pytanie prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r., pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie:
czy art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę prawa, nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, jest zgodny z art. 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.),
o r z e k a:
Art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Wojciech Hermeliński
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/7621-brak-ograniczenia-czasowego-co-do-stwierdzenia-niewaznosci-decyzji-wydanej-z-razacym-naruszeniem oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/7607-brak-ograniczenia-czasowego-co-do-stwierdzenia-niewaznosci-decyzji-wydanej-z-razacym-naruszeniem. Data dodania i pozyskania: 2015-05-12. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.