Komunikat – Subsydiarny akt oskarżenia a dostęp do sądu (SK 1/14)

Pokrzywdzony może zaskarżyć do sądu zarówno odmowę wszczęcia postępowania, jak i jego umorzenie. TK wskazał na tę gwarancję, rozstrzygając 19 maja 2015 r. skargę konstytucyjną J.Ł. dotyczącą warunków samodzielnego wniesienia aktu oskarżenia.

Trybunał uznał za konstytucyjny wymóg powtórzenia przez prokuratora rozstrzygnięcia tego samego rodzaju. Ocena objęła art. 55 § 1 zdanie pierwsze w powiązaniu z art. 330 § 2 zdanie drugie Kodeksu postępowania karnego, w wersji obowiązującej od 12 lipca 2007 r. do 22 lipca 2013 r. Wzorcami były art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji, rozpatrywane łącznie.

Spór dotyczył sytuacji, gdy po uchyleniu przez sąd odmowy wszczęcia prokurator podejmuje postępowanie, a następnie je umarza. Zdaniem skarżącego brak możliwości oskarżania w takim układzie narusza równość dostępu do sądu. TK uznał jednak, że znaczenie ma całe położenie procesowe pokrzywdzonego, a nie wyłącznie nazwa postanowienia prokuratora.

Trybunał wskazał, że podstawową ochronę przy przestępstwach publicznoskargowych zapewnia obowiązek ścigania i rzetelnego wyjaśniania sprawy. Subsydiarny akt oskarżenia uzupełnia tę ochronę. Przy naruszeniu praw majątkowych możliwe jest również dochodzenie roszczeń cywilnych. Rozprawę prowadził Marek Zubik; sprawozdawcą była Małgorzata Pyziak-Szafnicka.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/7639-uprawnienie-pokrzywdzonego-do-wniesienia-aktu-oskarzenia. Data dodania i pozyskania: 2015-05-19. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.