Komunikat – Termin wznowienia nie może nadmiernie obciążać strony po wyroku ETPC (SK 21/14)

Wykonanie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka może wymagać ponownego rozpoznania sprawy cywilnej, a termin na wznowienie nie powinien tego nadmiernie utrudniać. TK 22 września 2015 r. uwzględnił w części skargę B.T. i zakwestionował art. 408 Kodeksu postępowania cywilnego.
Niekonstytucyjność dotyczy sytuacji, w której po pięciu latach od uprawomocnienia wyroku nie można wznowić postępowania z powodu nieważności będącej zarazem naruszeniem art. 6 ust. 1 konwencji, ostatecznie stwierdzonym przez ETPC. Wzorcami rozstrzygnięcia były art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. TK odroczył utratę mocy przepisu w tej części o osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw; resztę postępowania umorzył.
Trybunał wyjaśnił, że obowiązek wykonania orzeczenia strasburskiego dotyczy wszystkich władz publicznych w granicach ich kompetencji. Wznowienie jest jednym z dostępnych środków, choć nie musi być właściwe w każdej sprawie. Można po nie sięgnąć, jeśli stwierdzone naruszenie odpowiada ustawowej podstawie wznowienia; sam wyrok ETPC nie zastępuje tej przesłanki.
TK uznał ochronę prawomocności orzeczeń i stabilności sytuacji stron za wartości uzasadniające ograniczenia czasowe. Zakwestionował jednak ciężar, jaki pięcioletnia granica nakłada na adresata wyroku ETPC w badanej sytuacji. Ustawodawca może przyjąć inny termin albo sposób jego obliczania. Trybunał nie oceniał ograniczenia czasowego przy pozostałych podstawach wznowienia.
Przewodniczącym był wiceprezes Stanisław Biernat, a sprawozdawcą Stanisław Rymar.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8562-postepowanie-cywilne-termin-zlozenia-skargi-o-wznowienie-postepowania. Data dodania i pozyskania: 2015-09-22. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.