Komunikat – TK rozróżnił krytykę i demonstracyjne lekceważenie (K 28/13)

Ochrona debaty publicznej nie wyklucza karania ostentacyjnego lekceważenia państwa — uznał TK, rozpatrując 21 września 2015 r. wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Art. 49 § 1 Kodeksu wykroczeń został oceniony jako zgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 10 europejskiej konwencji praw człowieka.

Przepis przewiduje grzywnę albo areszt za demonstracyjne lekceważenie Narodu, Rzeczypospolitej lub jej konstytucyjnych organów w miejscu publicznym. TK powiązał tę ochronę z porządkiem publicznym i znaczeniem państwa jako dobra wspólnego. Uznał również, że użyte w przepisie pojęcia pozwalają odróżnić zachowania karalne od niekaralnych.

Trybunał przyznał, że wolność wypowiedzi obejmuje także poglądy szokujące i obraźliwe. Odróżnił jednak rzeczową ocenę działalności organów od poniżających zachowań, które wyrażają jedynie negatywne uczucia. W jego ocenie zakaz nie odbiera możliwości formułowania opinii ani krytyki i nie narusza istoty wolności słowa.

TK zwrócił uwagę, że dla odpowiedzialności znaczenie ma zarówno ostentacyjna forma, jak i publiczne miejsce zachowania. Samo okazanie lekceważenia w domu albo dyskretna rozmowa znajomych w parku nie spełniają tych warunków. Trybunał uznał ograniczenie za proporcjonalne, wskazując również na zróżnicowanie sankcji zależnie od wagi czynu.

Rozprawę prowadził wiceprezes Stanisław Biernat. Sprawozdawcą była Teresa Liszcz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8558-wolnosc-slowa-ograniczenia-wolnosci-slowa. Data dodania i pozyskania: 2015-09-21. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.