Wyrok – Prawo obrony do udziału w posiedzeniu o środkach zapobiegawczych (K 5/14)
TK zakwestionował brak gwarancji udziału obrony przy sądowej kontroli niektórych środków przymusu. Wyrok z 27 października 2015 r. zapadł w sprawie wszczętej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, rozpoznanym na posiedzeniu niejawnym 20 października 2015 r.
Za niekonstytucyjny uznano art. 464 § 2 Kodeksu postępowania karnego w powiązaniu z § 1 tego artykułu. Ocena obejmuje brak zapewnienia podejrzanemu, oskarżonemu lub obrońcy udziału w posiedzeniu rozpoznającym zażalenie dotyczące środka zapobiegawczego innego niż tymczasowe aresztowanie, a także zabezpieczenia majątkowego. TK stwierdził niezgodność z art. 45 ust. 1 Konstytucji łącznie z art. 42 ust. 2 i art. 31 ust. 3.
RPO kwestionował szerzej art. 464 § 1 i 2 w powiązaniu z art. 96 § 1 i 2, odnosząc zarzut do środków przymusu innych niż zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Wskazywał ponadto art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zakres wykraczający poza rozstrzygnięte zarzuty dotyczące środków zapobiegawczych i zabezpieczenia majątkowego został objęty umorzeniem.
Przewodniczył Leon Kieres, a sprawozdawcą była Teresa Liszcz. W składzie orzekali też Marek Kotlinowski, Małgorzata Pyziak-Szafnicka i Andrzej Rzepliński.
Sentencja
Sygn. akt K 5/14
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 27 października 2015 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Leon Kieres – przewodniczący
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz – sprawozdawca
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Andrzej Rzepliński,
po rozpoznaniu w trybie art. 93 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064), na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2015 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 464 § 1 i 2 w związku z art. 96 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w zakresie, w jakim nie gwarantuje podejrzanemu (oskarżonemu) lub jego obrońcy prawa do wzięcia udziału w posiedzeniu sądu rozpatrującego zażalenie na postanowienie dotyczące stosowania wobec niego innych niż zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie środków przymusu, z art. 42 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
o r z e k a:
Art. 464 § 2 w związku z art. 464 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w zakresie, w jakim nie gwarantuje podejrzanemu (oskarżonemu) lub jego obrońcy prawa do wzięcia udziału w posiedzeniu sądu rozpatrującego zażalenie na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego innego niż tymczasowe aresztowanie, a także zażalenie na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia majątkowego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) w związku z art. 134 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Leon Kieres
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Andrzej Rzepliński
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/8658-postepowanie-karne-zasady-udzialu-podejrzanego-oskarzonego-lub-jego-obroncy-w-posiedzeniu-sa. Data dodania i pozyskania: 2015-10-27. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.