Wyrok – Grzywna za publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej (SK 54/13)
Skarga konstytucyjna Doroty Rabczewskiej doprowadziła do zbadania karalności obrazy uczuć religijnych. W wyroku z 6 października 2015 r. TK ocenił art. 196 Kodeksu karnego w zakresie grzywny za publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej, które obraża uczucia innych osób.
Trybunał uznał tę regulację za zgodną z wymaganiami wynikającymi z art. 42 ust. 1 Konstytucji w powiązaniu z art. 2. Potwierdził również zgodność z art. 54 ust. 1, odczytywanym łącznie z art. 31 ust. 3, dotyczącymi wolności wypowiedzi i dopuszczalności jej ograniczania. W odniesieniu do art. 53 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 zapadło rozstrzygnięcie, że przepis nie jest niezgodny z tym wzorcem.
W pozostałej części postępowanie umorzono. Skarżąca kwestionowała szerzej ograniczenie wypowiedzi osób niewierzących, proporcjonalność ingerencji i dostateczną precyzję przepisu. Podnosiła też nierówną ochronę przekonań religijnych i niereligijnych, wskazując art. 25 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Merytoryczna sentencja ograniczyła się do wskazanego zachowania zagrożonego grzywną.
Przewodniczył Stanisław Biernat, a funkcję sprawozdawcy pełnił Andrzej Wróbel. W składzie znaleźli się również Małgorzata Pyziak-Szafnicka, Stanisław Rymar i Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.
Sentencja
Sygn. akt SK 54/13
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 6 października 2015 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Biernat – przewodniczący
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel – sprawozdawca,
po rozpoznaniu, z udziałem skarżącej oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 6 października 2015 r., skargi konstytucyjnej Doroty Rabczewskiej o zbadanie zgodności:
1) art. 196 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) w zakresie, w jakim ingeruje w wolność sumienia osób niewyznających religii poprzez uniemożliwienie im swobodnego wyrażania poglądów odnośnie przedmiotów czci religijnej, z art. 53 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 Konstytucji,
2) art. 196 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim ogranicza wolność wyrażania poglądów w sposób nieproporcjonalny, znacznie wykraczający poza zakres konieczny w demokratycznym państwie prawnym, naruszając istotę tej wolności, z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 2 Konstytucji,
3) art. 196 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim chroni osoby wierzące przed obrazą ich uczuć religijnych, a nie chroni osób, które nie wyznają religii, a ich przekonania światopoglądowe oraz filozoficzne są naruszane przez inne osoby, z art. 25 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
4) art. 196 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie spełnia wymogów określoności i pewności przepisów prawa karnego, z art. 42 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji,
o r z e k a:
Art. 196 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) w zakresie, w jakim penalizuje obrazę uczuć religijnych innych osób przez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej, podlegającą karze grzywny:
a) jest zgodny z art. 42 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b) nie jest niezgodny z art. 53 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 Konstytucji,
c) jest zgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) w związku z art. 134 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Stanisław Biernat
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/8586-wolnosc-sumienia-i-wyznania. Data dodania i pozyskania: 2015-10-06. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.