Wyrok – Termin nabycia zasiłku stałego przez osobę niepełnosprawną (SK 19/14)
TK zakwestionował uzależnienie początku prawa do zasiłku stałego od miesiąca złożenia wniosku w przypadku osoby całkowicie niezdolnej do pracy, bez środków utrzymania i z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrok z 6 października 2015 r. zapadł w następstwie skargi konstytucyjnej Bernadety Kłosowskiej.
W tym zakresie art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej został uznany za sprzeczny z art. 67 ust. 2 Konstytucji w powiązaniu z art. 2. Trybunał odroczył utratę mocy zakwestionowanej regulacji do końca 31 grudnia 2016 r.
Skarga obejmowała także art. 36 pkt 1 lit. a i art. 37 ust. 1 oraz zasady obliczania dochodu i wysokości świadczenia z art. 8 ust. 1, 3 i 4 i art. 37 ust. 2. W tej drugiej części chodziło o uwzględnianie zasiłku pielęgnacyjnego i pomniejszanie o niego zasiłku stałego. Wśród wzorców powołano też art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji. Poza rozstrzygniętym zakresem dotyczącym terminu przyznania pomocy TK umorzył postępowanie.
Składowi przewodniczył Marek Zubik, a sprawozdawcą był Piotr Tuleja. Orzekali również Zbigniew Cieślak, Wojciech Hermeliński i Małgorzata Pyziak-Szafnicka.
Sentencja
Sygn. akt SK 19/14
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 6 października 2015 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Marek Zubik – przewodniczący
Zbigniew Cieślak
Wojciech Hermeliński
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Piotr Tuleja – sprawozdawca,
po rozpoznaniu, z udziałem skarżącej oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 6 października 2015 r., skargi konstytucyjnej Bernadety Kłosowskiej o zbadanie zgodności:
1) art. 36 pkt 1 lit. a i art. 37 ust. 1 w związku z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) w zakresie, w jakim stanowią, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej – w tym zasiłek stały – przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, pomimo że niepełnosprawność oraz trudna sytuacja materialna osoby wnioskującej o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej trwa dłużej niż od daty złożenia wniosku o taką pomoc, a osoba wnioskująca z uwagi na nieporadność oraz przebieg procedury ustalającej stopień niepełnosprawności oraz niezdolność do pracy nie mogła złożyć skutecznie wniosku wcześniej, z art. 2 w związku z art. 67 ust. 2 i art. 69 Konstytucji i wypływającymi z nich zasadą sprawiedliwości społecznej oraz prawem osób niezdolnych do pracy i niepełnosprawnych do pomocy państwa,
2) art. 8 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 37 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim stanowią, iż zasiłek pielęgnacyjny jest dochodem osoby wnioskującej o świadczenia z zakresu pomocy społecznej, który jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej i o którego wysokość jest pomniejszany zasiłek stały wypłacany przez pomoc społeczną, z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 69 Konstytucji i wypływającymi z nich zasadą sprawiedliwości społecznej oraz prawem osób niepełnosprawnych do pomocy państwa,
o r z e k a:
I
Art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, 693, 1240 i 1310) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
II
Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016 r.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) w związku z art. 134 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Marek Zubik
Zbigniew Cieślak
Wojciech Hermeliński
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Piotr Tuleja
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/8588-zasady-wyplaty-swiadczen-z-pomocy-spolecznej. Data dodania i pozyskania: 2015-10-06. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.