Komunikat – Kwota wolna powinna chronić minimum egzystencji (K 21/14)

Stała kwota wolna, nieuwzględniająca warunków życia podatników, nie spełnia wymagań sprawiedliwości podatkowej i społecznej — uznał TK. W wyroku z 28 października 2015 r., po rozpoznaniu wniosku RPO na rozprawie 20 października 2015 r., zakwestionował brak mechanizmu korygującego kwotę zmniejszającą podatek dochodowy.

Rozstrzygnięcie dotyczy art. 27 ust. 1 ustawy o PIT w części, w której nie zapewnia on korekty gwarantującej przynajmniej minimum egzystencji. TK stwierdził naruszenie art. 2 i art. 84 Konstytucji. Utratę mocy tego zakresu przepisu odroczył do 30 listopada 2016 r., a pozostałą część postępowania umorzył.

W ocenie Trybunału podatek powinien uwzględniać zdolność człowieka do ponoszenia obciążeń oraz pozostawiać dochód na podstawowe potrzeby. Wieloletnie utrzymywanie niezmiennej kwoty, mimo zmian gospodarczych i utraty wartości pieniądza, podważa jej społeczną funkcję. TK powiązał tę ocenę także z godnością człowieka i zaufaniem do państwa.

Trybunał zestawił kwotę wolną wynoszącą 3091 zł z rocznymi progami dochodowymi ubóstwa w pomocy społecznej: 7608 zł dla osoby gospodarującej samotnie i 6168 zł dla osoby w rodzinie. Wskazał, że równowaga finansów publicznych musi być uwzględniana, ale nie usprawiedliwia dowolnego ani niesprawiedliwego rozkładu ciężarów podatkowych.

TK zaznaczył, że wyrok odnosi się do przyszłego kształtu mechanizmu. Nie daje podstaw do wznawiania postępowań podatkowych ani żądania ponownego ustalenia już zapłaconego podatku. Rozprawie przewodniczyła Maria Gintowt-Jankowicz, sprawozdawcą był Mirosław Granat. Zdanie odrębne zgłosił Stanisław Rymar.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8667-podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-kwota-zmniejszajaca-podatek. Data dodania i pozyskania: 2015-10-28. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.