Komunikat – Ochrona zabytków a prawa ich właścicieli (Kp 2/15)
Ochrona najcenniejszych zabytków może uzasadniać ograniczenia praw właściciela — uznał TK, rozpoznając wniosek Prezydenta RP przed podpisaniem ustawy. Pełny skład ogłosił 25 maja 2016 r. wyrok dotyczący Listy Skarbów Dziedzictwa i przejęcia zagrożonego zabytku przez państwo.
Przepisy nowelizacji z 10 lipca 2015 r. o wpisie na Listę, dodające art. 14a ust. 2 do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uznano za zgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z zasadą poprawnej legislacji. Regulacja wywłaszczenia z art. 50 ust. 4 pkt 1a została uznana za zgodną z art. 21 ust. 2 Konstytucji i tą samą zasadą legislacyjną.
TK ocenił, że pojęcia użyte w regulacji pozwalają ustalić przesłanki decyzji i jej skutki. Wskazał na ustawowe definicje oraz istniejące kryteria kwalifikowania zabytków. Uzasadnienia ograniczeń własności upatrywał w ochronie dóbr kultury, więzi między pokoleniami oraz wolności korzystania z kultury. Podkreślił, że wpis obejmuje szczególnie wartościowe obiekty, nie odbiera wszystkich uprawnień właścicielskich i podlega kontroli sądu administracyjnego.
Przejęcie zabytku TK potraktował jako środek ostateczny, wymagający wcześniejszego rozważenia innych sposobów ochrony. Nie może służyć powiększaniu państwowego majątku ani realizowaniu polityki władz. Znaczenie ma również zagwarantowane właścicielowi odszkodowanie.
Przewodniczył prezes Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcą był Stanisław Rymar. Zbigniew Jędrzejewski, Julia Przyłębska i Piotr Pszczółkowski zgłosili zdania odrębne.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/9001-zasady-wpisywania-zabytkow-ruchomych-na-liste-skarbow-dziedzictwa-zasady-przejecia-zabytku-ruch. Data dodania i pozyskania: 2016-05-25. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.