Wyrok – Limity kosztów egzekucji administracyjnej i obniżanie opłat (SK 31/14)

Brak górnego pułapu niektórych kosztów egzekucji administracyjnej oraz brak możliwości ich zmniejszenia po dobrowolnym uregulowaniu długu zostały zakwestionowane przez TK 28 czerwca 2016 r. Rozpoznane na posiedzeniu niejawnym postępowanie łączyło skargę konstytucyjną Fabryki Samochodów Osobowych S.A. w Warszawie z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich.
Pierwsze dwa punkty wyroku dotyczyły art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej. Brak ich maksymalnej wysokości TK uznał za naruszenie zakazu nadmiernej ingerencji wywodzonego z art. 2 Konstytucji, powiązanego z art. 64 ust. 1 i art. 84. Taką samą ocenę otrzymał art. 64 § 8 w części uniemożliwiającej obniżenie tych opłat, gdy po czynnościach egzekucyjnych dłużnik płaci dobrowolnie i postępowanie zostaje umorzone. W odniesieniu do tych trzech punktów TK orzekł zarazem, że regulacje nie są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Osobno rozstrzygnięto zarzut dotyczący art. 217 Konstytucji: brak limitów w art. 64 § 1 pkt 1–5, 7, 11, 12 oraz § 6 nie został uznany za niezgodny z tym wzorcem. Pozostały zakres postępowania umorzono; obejmował on m.in. zarzut równości dotyczący art. 64 § 8, oparty na art. 32 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji.
Przewodniczącym był Stanisław Rymar, a obowiązki sprawozdawcy wykonywała Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz. W składzie zasiadali również Stanisław Biernat, Piotr Tuleja i Marek Zubik.
Sentencja
Sygn. akt SK 31/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 28 czerwca 2016 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Rymar – przewodniczący
Stanisław Biernat
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca
Marek Zubik,
po rozpoznaniu w trybie art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293), na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2016 r.:
1) skargi konstytucyjnej Fabryki Samochodów Osobowych S.A. z siedzibą w Warszawie o zbadanie zgodności:
a) art. 64 § 1, 6 oraz § 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji,
b) art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 32 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji,
2) wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa oraz z art. 217 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) w związku z art. 134 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Stanisław Rymar
Stanisław Biernat
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Marek Zubik
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/9063-postepowanie-egzekucyjne-w-administracji-oplaty-za-dokonane-czynnosci-egzekucyjne. Data dodania i pozyskania: 2016-06-28. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.