Komunikat – TK o zgodzie sądu na małżeństwo i ochronie rodziny (K 13/15)
Możliwość indywidualnej zgody sądu na zawarcie małżeństwa miała istotne znaczenie dla oceny zakazu zakwestionowanego przez RPO. TK 22 listopada 2016 r. uznał, że art. 12 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie narusza wskazanych konstytucyjnych gwarancji.
Jednogłośny wyrok stwierdził zgodność przepisów z zasadą określoności prawa wywodzoną z art. 2, z art. 30 oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Kontrola dotyczyła względnego zakazu małżeńskiego związanego z zaburzeniami psychotycznymi albo niepełnosprawnością intelektualną.
TK przyznał, że kodeks posługuje się przestarzałymi terminami. Uznał jednak, że doktryna i orzecznictwo nadają im znaczenie odpowiadające wiedzy medycznej, a sąd korzysta z opinii psychiatry. Samo odwołanie do wiedzy specjalistycznej i brak definicji ustawowej nie oznaczają więc nieusuwalnej niejasności przepisu.
Trybunał powiązał ograniczenie swobody zawierania małżeństwa z ochroną rodziny i dobra dziecka. Podkreślił, że zakaz nie obejmuje automatycznie wszystkich niepełnosprawności. Sąd może zezwolić na małżeństwo, jeśli stan zainteresowanej osoby nie stwarza zagrożenia dla małżeństwa ani zdrowia przyszłych dzieci. Ustalenie tych okoliczności wymaga wiedzy biegłego.
Zdaniem TK takie rozwiązanie zachowuje proporcje między decydowaniem o życiu osobistym a ochroną praw innych osób i porządku publicznego. Trybunał nie stwierdził też naruszenia godności. Składowi przewodniczył Stanisław Rymar, a sprawozdawcą był Andrzej Wróbel.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/9466-wzgledny-zakaz-malzenski. Data dodania i pozyskania: 2016-11-22. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.