Komunikat – Ochrona wierzyciela nie może wygasać mimo podjętej egzekucji (SK 71/13)

Wygrana w procesie nie zapewnia skutecznej ochrony wierzyciela, jeśli ustanowione zabezpieczenie znika mimo jego działań zmierzających do odzyskania długu — tak TK ocenił mechanizm upadku hipoteki przymusowej. Wyrok z 25 października 2016 r. zapadł po rozpatrzeniu skargi konstytucyjnej K. K.

Trybunał uznał art. 754¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w części dotyczącej zabezpieczenia na nieruchomości, za niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Nie dopatrzył się natomiast naruszenia zasady poprawnej legislacji z art. 2 Konstytucji. Utratę mocy w zakwestionowanym zakresie odroczył o 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

TK rozróżnił dostateczną jasność regulacji i nadmierność jej skutków. Wskazał, że ustawowe ograniczenie czasu zabezpieczenia chroni dłużnika i odpowiada tymczasowemu charakterowi tej instytucji. Problemem jest jednak bieg miesięcznego terminu niezależny od aktywności wierzyciela. Prowadzi on do utraty hipoteki nawet po rozpoczęciu egzekucji, której nie można w tym czasie zakończyć.

Według Trybunału ochrona dłużnika nie wymaga pozbawienia wierzyciela możliwości wykorzystania zabezpieczenia po prawomocnym rozstrzygnięciu. Mniej dotkliwe byłoby powiązanie jego upadku z niezłożeniem w ciągu miesiąca wniosku o dalsze czynności egzekucyjne. Prawo do sądu obejmuje bowiem także realną możliwość wykonania wyroku, a ochrona majątkowa nie może pozostawać pozorna.

Orzeczenie było jednogłośne. Składowi przewodniczył Stanisław Biernat, a funkcję sprawozdawcy pełnił Stanisław Rymar.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/9418-zasady-zabezpieczenia-roszczen. Data dodania i pozyskania: 2016-10-25. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.