Komunikat – TK o ochronie państwowych gruntów przed dzikimi dzierżawami (P 123/15)

Ograniczenie bezprawnego zajmowania ziemi państwowej i wyrównanie strat właściciela uzasadniają zdaniem TK odrębne zasady naliczania należności za korzystanie z takich gruntów. W sprawie wszczętej pytaniem Sądu Okręgowego w Elblągu Trybunał 18 października 2016 r. podtrzymał regulację w odniesieniu do osób działających w złej wierze.

Kontroli podlegał art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przewiduje on należność równą pięciokrotności czynszu wywoławczego. TK uznał go w badanym zakresie za zgodny z art. 2 oraz art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Poza tym zakresem sprawę umorzył. Wyrok był jednomyślny.

Trybunał wskazał, że własność publiczna służy wspólnocie, a jej pożytki powinny finansować cele publiczne. Ta odmienność pozwala ustawodawcy przyjmować szczególne reguły zarządzania majątkiem państwowym. Osoba świadoma braku uprawnienia do gruntu, odmawiająca jego zwrotu, nie może oczekiwać ochrony utrzymywanego bezprawnie stanu.

Według TK dokumentacja wskazuje na systemowy charakter zajmowania gruntów, między innymi w celu uzyskania dopłat unijnych, oraz na spadek skali zjawiska po wprowadzeniu przepisu. Trybunał ocenił należność jako ryczałt obejmujący korzystanie z ziemi i utracone pożytki, a nie jako oczywiście nadmierne obciążenie. Uznał także ponad miesięczny okres poprzedzający stosowanie regulacji za wystarczający do zwrotu gruntów i uniknięcia jej negatywnych skutków.

Piotr Tuleja przewodniczył składowi. Sprawozdawcą był Marek Zubik.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/9404-gospodarowanie-nieruchomosciami-rolnymi-skarbu-panstwa-zasady-naliczania-wynagrodzenia-za-bezumow. Data dodania i pozyskania: 2016-10-18. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.