Komunikat – Testament ujawniony po dziesięciu latach a możliwość podważenia jego ważności (P 21/19)

TK zamieścił 27 lipca 2026 r. zapowiedź sprawy P 21/19 z pytania Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza. Dotyczy ona art. 945 § 2 kodeksu cywilnego w zakresie, w którym po dziesięciu latach od otwarcia spadku nie można powołać się na nieważność testamentu w postępowaniu o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, chociaż testament otwarto i ogłoszono dopiero po upływie tego okresu.

Sąd wskazuje sytuację testamentu sporządzonego w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Spadkobiercy ustawowi mogą nie mieć skutecznej możliwości zakwestionowania go, jeśli dowiedzą się o nim zbyt późno. Tymczasem osoba powołująca się na testament może wystąpić o stwierdzenie nabycia spadku po upływie dziesięciu lat.

Pytanie oparto na art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji. Zdaniem sądu ochrona prawa dziedziczenia powinna działać także wobec osób bezzasadnie roszczących sobie prawo do spadku. Pierwszeństwo dziedziczenia testamentowego nie może usprawiedliwiać pozornej ochrony, przy której zainteresowani nie mają realnej możliwości podważenia wadliwego testamentu.

Sąd kwestionuje określony układ terminów i późnego ujawnienia dokumentu, a nie samą zasadę pierwszeństwa ważnego testamentu. Zapowiedź nie oznacza jeszcze zmiany terminu ustawowego ani stwierdzenia nieważności testamentu w konkretnej sprawie.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/brak-mozliwosci-powolania-sie-na-niewaznosc-testamentu-po-uplywie-10-lat-od-otwarcia-spadku-2. Data dodania i pozyskania: 2026-07-28. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.