Komunikat – Tryb uchwalenia zmian w szkolnictwie wyższym i kompetencje ministra wobec rektora (K 4/24)

Na 21 maja 2026 r. o godz. 11.00 TK zapowiedział rozpoznanie wniosku Prezydenta K 4/24. Dotyczy on ustawy z 16 stycznia 2024 r. zmieniającej Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przepisy wprowadzające tę ustawę. Wniosek obejmuje trzy odrębne problemy: procedurę uchwalenia całej nowelizacji, termin wejścia w życie jednej ze zmian oraz kompetencję ministra do powołania kolejnego pierwszego rektora nowej uczelni publicznej.

Pierwsza grupa zarzutów wiąże się z niedopuszczeniem Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika do wykonywania mandatów. Prezydent odwołuje się do orzeczeń Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN z 4 i 5 stycznia 2024 r. uchylających postanowienia Marszałka Sejmu o wygaśnięciu mandatów. Uważa, że procedura ustawodawcza naruszyła legalizm, przedstawicielski charakter władzy i konstytucyjną pozycję posłów.

Druga grupa dotyczy art. 3 w zakresie wejścia w życie art. 2, który wprowadza art. 432 ust. 5a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Nowelizację ogłoszono 1 lutego 2024 r., a ta zmiana weszła w życie następnego dnia. Wnioskodawca kwestionuje skrócenie okresu dostosowawczego jako nieuzasadnione. Oddziela ten zarzut od regulacji dotyczącej przedłużenia terminu ukończenia studiów doktoranckich, dla której wsteczne działanie od 1 stycznia miało odrębne uzasadnienie.

Trzeci problem stanowi możliwość powołania przez ministra następnego pierwszego rektora po odwołaniu dotychczasowego, również gdy uczelnia ma już organy zdolne przeprowadzić wybór rektora. Prezydent wskazuje art. 70 ust. 5 Konstytucji i autonomię szkół wyższych. Jego zdaniem kompetencja organizacyjna związana z początkowym okresem działania uczelni nie powinna zastępować wyboru przez ukształtowane już organy akademickie.

Są to zarzuty przedstawione przed rozprawą. TK ma zbadać dopuszczalność i zasadność poszczególnych części wniosku; zapowiedź nie przesądza wyniku. Przewodniczyć ma Justyn Piskorski, a sprawozdawcą ma być Stanisław Piotrowicz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/tryb-uchwalenia-przepisow-wprowadzajacych-ustawe-prawo-o-szkolnictwie-wyzszym-i-nauce-oraz-kolejne-powolanie-pierwszego-rektora-publicznej-uczelni-wyzszej-2. Data dodania i pozyskania: 2026-05-20. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.