Komunikat – Wykonanie nieprawomocnego postanowienia o internacji psychiatrycznej (P 1/21)

Na 4 lutego 2026 r. o godz. 13.00 TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia P 1/21. Pytanie skierował Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie. Dotyczy ono bezzwłocznego wykonania postanowienia umarzającego postępowanie karne i kierującego podejrzanego do zakładu psychiatrycznego, także po wniesieniu zażalenia, jeżeli sąd nie wstrzyma wykonania.

Pytanie powstało w postępowaniu dyscyplinarnym sędzi, której zarzucono opóźnienie skierowania takiego postanowienia do wykonania. Sędzia oczekiwała na jego uprawomocnienie, a podejrzany pozostawał w tym czasie w areszcie śledczym. Zarzut dyscyplinarny dotyczył m.in. naruszenia art. 9 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego. Zapowiedź nie przesądza odpowiedzialności sędzi.

Kontrola ma objąć art. 9 § 1 k.k.w. i art. 462 § 1 k.p.k. we wskazanym zakresie. Sąd pytający podnosi, że domniemanie niewinności powinno w sprawie osoby niepoczytalnej chronić także przed uznaniem sprawstwa przed prawomocnym rozstrzygnięciem. Kwestionuje również skuteczność obrony, gdy izolacyjny środek zabezpieczający jest wykonywany jeszcze w czasie kontroli odwoławczej.

Kolejne zarzuty odnoszą się do wolności osobistej, proporcjonalności jej ograniczenia, prawa do sądu i prawa do zaskarżania orzeczeń pierwszej instancji. Sąd wskazuje na nieodwracalne skutki ewentualnej pomyłki i uważa, że odwołanie bez skutku wstrzymującego może mieć jedynie pozorną wartość ochronną.

Pytanie obejmuje też poprawną legislację i równość. Sąd porównuje osoby, wobec których ten sam środek orzeka się postanowieniem na wniosek prokuratora, z osobami objętymi wyrokiem po rozpoczęciu przewodu sądowego. Uważa, że sama forma orzeczenia nie uzasadnia różnicy w oczekiwaniu na prawomocność. Powołuje art. 2, 41, 42, 45, 78 i 31 ust. 3 Konstytucji oraz, w drugim punkcie pytania, art. 32 ust. 1. Przewodniczyć ma Wojciech Sych, sprawozdawcą ma być Jakub Stelina.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/umieszczenie-w-zakladzie-psychiatrycznym-na-podstawie-nieprawomocnego-postanowienia-2. Data dodania i pozyskania: 2026-02-03. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.