Komunikat – Umorzenie sprawy rowerzysty i środka działającego podobnie do alkoholu (P 13/24)
10 grudnia 2025 r. TK jednogłośnie umorzył postępowanie P 13/24 z pytania Sądu Rejonowego w Tarnowie. Powodem była niedopuszczalność wydania wyroku: według TK pytanie nie spełniało przesłanki funkcjonalnej, ponieważ zmierzało do rozstrzygnięcia kwalifikacji prawnej konkretnego zdarzenia zamiast koniecznej kontroli konstytucyjności normy.
Sprawa dotyczyła art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń i zarzutu prowadzenia roweru pod wpływem środka odurzającego. Sąd pytał o zgodność przepisu z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, wskazując trudności rozróżnienia stanu po użyciu środka podobnego do alkoholu od pozostawania pod jego wpływem. TK nie wydał wyroku stwierdzającego zgodność ani niezgodność przepisu z Konstytucją.
W uzasadnieniu umorzenia Trybunał zwrócił uwagę, że kodeks wykroczeń posługuje się pojęciem środka działającego podobnie do alkoholu, a nie tożsamym z nim określeniem środka odurzającego. Wskazał także zmianę legislacyjną z 2013 r., kiedy uchylono art. 178a § 2 k.k. i wprowadzono art. 87 § 1a k.w. o innym brzmieniu. TK uznał tę różnicę za świadomy wybór ustawodawcy.
Według Trybunału ocena wymaga ustalenia wpływu środka na organizm: przy art. 87 § 1a chodzi o oddziaływanie odpowiadające alkoholowemu stanowi nietrzeźwości. Komunikat odsyła do wykazu środków w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 16 lipca 2014 r., wcześniejszego orzecznictwa oraz językowego znaczenia opisywanej dysfunkcji organizmu.
TK stwierdził, że brak ustawowej definicji nie uniemożliwia sądowi rozpoznania sprawy. Na podstawie dowodów sąd pytający może sam ocenić, czy zachowanie odpowiada znamionom wykroczenia. Postanowienie TK nie przesądza więc winy rowerzysty ani rodzaju należnej sankcji. Składowi przewodniczył Bogdan Święczkowski, a sprawozdawcą był Andrzej Zielonacki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/prowadzenie-pojazdu-mechanicznego-w-stanie-po-uzyciu-alkoholu-lub-podobnie-dzialajacego-srodka-5. Data dodania i pozyskania: 2025-12-11. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.