Komunikat – Granica między użyciem a wpływem środka podobnego do alkoholu (P 13/24)
Na 10 grudnia 2025 r. o godz. 14.00 TK zapowiedział rozpoznanie pytania Sądu Rejonowego w Tarnowie w sprawie P 13/24. Dotyczy ono art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń, przewidującego odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu innego niż mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka. Choć tytuł komunikatu TK mówi o pojeździe mechanicznym, opis sprawy wskazuje na rower.
Policja wniosła o ukaranie osoby, która według zarzutu jechała rowerem drogą publiczną pod wpływem środka odurzającego. Sąd pyta, czy regulacja jest zgodna z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Istotą jego wątpliwości jest odróżnienie stanu „po użyciu” środka działającego podobnie do alkoholu od stanu „pod wpływem” takiego środka.
Zapowiedź przedstawia dwa rodzaje wykroczeń. W art. 87 § 1a przewidziano areszt albo grzywnę co najmniej 2500 zł; art. 87 § 2 odnosi się do stanu po użyciu i przewiduje areszt albo grzywnę co najmniej 1000 zł. Sąd uważa, że brak ustawowych definicji i trudności wykładni mogą zacierać różnicę między zachowaniami podlegającymi tym odmiennym sankcjom.
W argumentacji pytania podniesiono wymóg dostatecznej określoności czynów zabronionych, przewidywalności konsekwencji i proporcjonalności ingerencji karnej. Sąd wskazuje też zakaz analogii prowadzącej do surowszej odpowiedzialności. Są to zarzuty inicjujące kontrolę, a nie rozstrzygnięcie winy obwinionego ani wynik postępowania przed TK. Przewodniczyć ma Bogdan Święczkowski, a sprawozdawcą ma być Andrzej Zielonacki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/prowadzenie-pojazdu-mechanicznego-w-stanie-po-uzyciu-alkoholu-lub-podobnie-dzialajacego-srodka-4. Data dodania i pozyskania: 2025-12-09. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.