Zapowiedź – Urlop wychowawczy a świadczenie za opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem (SK 50/22)
Na 4 grudnia 2025 r. o godz. 10.30 TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia w sprawie SK 50/22. Dotyczy ona art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby formalnie zatrudnionej, lecz przebywającej na urlopie wychowawczym i faktycznie opiekującej się niepełnosprawnym dzieckiem.
Skarżącej odmówiono świadczenia na opiekę nad synem, ponieważ pozostawała w stosunku pracy. SKO i sądy administracyjne podtrzymały tę ocenę. Uznały, że urlop wychowawczy jest uprawnieniem pracownika, więc nie oznacza rezygnacji z zatrudnienia wymaganej przez badaną regulację.
Skarżąca uważa, że decydujące powinno być faktyczne niewykonywanie pracy i brak wynagrodzenia w związku z opieką. Jej zdaniem ustawowy warunek nie powinien wymuszać definitywnego rozwiązania stosunku pracy i rezygnacji z możliwości powrotu do zawodu w przyszłości.
W argumentacji wskazuje bezpieczeństwo i stabilizację życia rodzinnego, szczególnie ważne przy niepewnej sytuacji zdrowotnej dziecka. Uważa, że cel urlopu wychowawczego i świadczenia pielęgnacyjnego jest zbieżny w zakresie zapewnienia bezpośredniej opieki, a sam formalny status pracownika nie uzasadnia odmowy szczególnej pomocy.
Zarzut równości dotyczy porównania matek, które rozwiązały umowę, z matkami na urlopie wychowawczym. Według skarżącej obie grupy faktycznie zajmują się dzieckiem i rezygnują z dochodu z pracy. Skarga powołuje ochronę rodziny z art. 18, życia rodzinnego z art. 47, szczególną pomoc z art. 71 ust. 1 zdanie drugie i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Zapowiedź relacjonuje zarzuty skargi, bez przesądzania ich zasadności. Składowi ma przewodniczyć Krystyna Pawłowicz, sprawozdawcą ma być Bogdan Święczkowski, a ponadto wskazano Bartłomieja Sochańskiego, Jakuba Stelinę i Michała Warcińskiego.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/wylaczenie-prawa-do-swiadczenia-pielegnacyjnego-z-tytulu-rezygnacji-z-zatrudnienia-lub-innej-pracy-zarobkowej-wobec-osoby-formalnie-pozostajacej-w-stosunku-pracy-lecz-sprawujacej-faktyczna-opieke-nad-dzieckiem-podczas-urlopu-wychowawczego-2. Data dodania i pozyskania: 2025-11-29. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.