Zapowiedź – Swoboda dysponowania środkami Funduszu Sprawiedliwości (U 2/21)
Na 25 września 2025 r. o godz. 11.30 TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia w sprawie U 2/21 z wniosku Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Dotyczy on § 11, § 20 ust. 2 i § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 września 2017 r. o Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej — Funduszu Sprawiedliwości.
Wniosek powstał po kontroli NIK, która negatywnie oceniła działalność ministra jako dysponenta Funduszu. Prezes NIK zarzuca, że przepisy pozwalają na arbitralne decyzje o środkach, utrudniają rzetelne i sprawne działanie instytucji oraz ograniczają dostęp uprawnionych do finansowanych usług.
Pierwsza grupa zarzutów wiąże sposób gospodarowania Funduszem z wykonywaniem orzeczeń sądowych i prawem do sądu. Wnioskodawca powołuje art. 45 ust. 1 w związku z preambułą i art. 2 Konstytucji. Utrzymuje, że nieefektywne przeznaczanie środków osłabia funkcję, której mają służyć świadczenia związane z Funduszem.
Druga grupa dotyczy granic upoważnienia ustawowego z art. 43 § 19 Kodeksu karnego wykonawczego i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Prezes NIK kwestionuje możliwość powierzania zadań poza programami i naborami, unieważniania konkursów z innych przyczyn oraz odmowy dotacji lub zmiany jej wysokości mimo wyniku konkursu. Wskazuje na brak wystarczających przesłanek ograniczających decyzje ministra.
Trzecia grupa odnosi się do ustawy o finansach publicznych: art. 29 ust. 2, art. 43 i art. 44 ust. 3 pkt 1. Wnioskodawca podnosi, że fundusz celowy jako wyjątek od ogólnych zasad finansowania wymaga precyzyjnych reguł, otwartego dostępu do środków oraz celowego i oszczędnego wydatkowania.
Opisane nieprawidłowości regulacji są zarzutami Prezesa NIK, a nie wynikiem kontroli TK. Składowi ma przewodniczyć Bogdan Święczkowski, sprawozdawcą ma być Krystyna Pawłowicz, a trzecim członkiem Wojciech Sych.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/fundusz-pomocy-pokrzywdzonym-oraz-pomocy-postpenitencjarnej-2. Data dodania i pozyskania: 2025-09-19. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.