TK polecił film Brussels Signal o sporze wokół praworządności w Polsce

29 maja 2025 r. TK opublikował zaproszenie do obejrzenia filmu „Pełzający zamach stanu?” przygotowanego przez Brussels Signal w cyklu „Deep Dive”. Produkcja przedstawia krytyczne wobec rządu Donalda Tuska stanowiska dotyczące zmian w polskich instytucjach po grudniu 2023 r. Łączy rozmowy z prawnikami i przedstawicielami mediów z narracją autorów oraz archiwalnymi wypowiedziami polityków.

Jednym z rozmówców jest Prezes TK Bogdan Święczkowski. Opisuje konflikt o funkcjonowanie Trybunału, niepublikowanie jego orzeczeń i finansowanie, a także działania wobec innych organów państwa. Ocenia je jako element ustrojowego zamachu stanu i wyjaśnia motywy zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, które złożył w lutym 2025 r. Ta kwalifikacja jest stanowiskiem Święczkowskiego, a samo zawiadomienie nie rozstrzyga odpowiedzialności karnej wskazanych osób.

Prokurator Michał Ostrowski przedstawia własną relację z przyjęcia zawiadomienia, wszczęcia śledztwa i przesłuchiwania świadków. Opowiada o przekazaniu akt na żądanie przełożonego oraz późniejszym zawieszeniu go w czynnościach. Uważa te decyzje i inne zmiany kadrowe w prokuraturze za politycznie motywowane. Autorzy filmu zestawiają tę relację z wcześniejszym sporem o kierownictwo Prokuratury Krajowej i archiwalnymi wypowiedziami Adama Bodnara. Informują również, że zaprosili ministra do udziału w produkcji, lecz nie otrzymali odpowiedzi.

Przedstawiciele Ordo Iuris i inni rozmówcy omawiają własne raporty i zarzuty dotyczące praworządności. Krytykują pomijanie orzeczeń TK oraz sposób przeprowadzania zmian instytucjonalnych. Przywołują też reakcje instytucji europejskich, zarzucając im odmienne traktowanie kolejnych polskich rządów. Film przedstawia w tym zakresie argumentację jego twórców i zaproszonych komentatorów.

Osobna część dotyczy Krajowej Rady Sądownictwa oraz sędziów powołanych lub awansowanych z jej udziałem po zmianach z 2018 r. Przewodnicząca KRS Dagmara Pawełczyk-Woicka broni skuteczności tych powołań i sprzeciwia się zbiorowemu podważaniu statusu sędziów. Rozmówcy opisują obawy przed cofnięciem awansu, usunięciem z funkcji i naciskami związanymi z projektowaną weryfikacją. Łączą te zagrożenia z niepewnością sytuacji obywateli, których sprawy rozstrzygają kwestionowani sędziowie.

W części o mediach twórcy przywołują wyrok sądu administracyjnego z 9 kwietnia 2025 r. dotyczący decyzji koncesyjnych dla telewizji Republika i wPolsce24. Przedstawiciele mediów krytykują niepewność co do dalszego nadawania oraz jej skutki dla finansowania działalności. Mówią także o utrudnianiu dostępu dziennikarzy do informacji i presji na reklamodawców. Film porusza również sprawę śmierci Barbary Skrzypek po przesłuchaniu w prokuraturze; komentarze łączące te wydarzenia są ocenami rozmówców, a materiał nie stanowi ustalenia przyczyny śmierci ani odpowiedzialności za nią.

Końcowa część odnosi się do zbliżającej się drugiej tury wyborów prezydenckich i sporu o Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Święczkowski oraz inni rozmówcy wyrażają obawy dotyczące uznania wyniku wyborów. W filmie wykorzystano również apel Andrzeja Dudy o udział w głosowaniu. Są to wypowiedzi sprzed drugiej tury, przedstawiające przewidywania i obawy ich autorów.

Udostępniono wersję polską i angielską filmu. Obie pojawiły się na kanale Brussels Signal przed wiadomością TK: wersja angielska 27 maja, a polska 28 maja 2025 r.

Źródło nagrania: Brussels Signal. https://www.youtube.com/watch?v=t0Qpu0bqxcY

Źródło nagrania: Brussels Signal. https://www.youtube.com/watch?v=7UnRoL0-ZBs

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/pelzajacy-zamach-stanu-belgijski-film-o-stanie-praworzadnosci-w-polsce-z-udzialem-prezesa-tk-bogdana-swieczkowskiego. Data dodania i pozyskania: 2025-05-30. Opracowanie.

Fotografia: Trybunał Konstytucyjny. Źródło: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/12080-doroczne-publiczne-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania: 2022-12-08. Pozyskano: 2026-10-14. Warunki: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Skalowanie i miniatury.