Zapowiedź – Niepełnosprawność opiekuna jako przeszkoda w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (SK 22/22)
Na 18 marca 2025 r. o godz. 12.30 TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia w sprawie SK 22/22 ze skargi D.G. Zakwestionowany art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłączał z określonej grupy uprawnionych opiekunów osoby mające znaczny stopień niepełnosprawności.
Skarżący ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z powodu rezygnacji z pracy w celu opieki nad żoną, która wymagała stałej pomocy i nie była zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Wójt odmówił świadczenia, wskazując na znaczny stopień niepełnosprawności samego opiekuna i jego prawo do renty. Samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało decyzję, a skargi do WSA i NSA nie przyniosły powodzenia.
W odwołaniu skarżący podkreślał, że mimo własnej niepełnosprawności jest osobą chodzącą, zdolną do opieki nad małżonką i faktycznie ją sprawującą. Zarzuca ustawodawcy automatyczne utożsamienie znacznego stopnia niepełnosprawności z brakiem możliwości opiekowania się inną osobą, bez zbadania rodzaju ograniczeń i rzeczywistej sytuacji rodziny.
Drugi argument dotyczy różnicy między grupami opiekunów. Zdaniem skarżącego rodzice, opiekunowie faktyczni i inne osoby wymienione w punktach 1–3 art. 17 ust. 1 mogą otrzymywać świadczenie mimo znacznej niepełnosprawności, podczas gdy pozostałych zobowiązanych do alimentacji obejmuje wyłączenie z punktu 4. Uważa tę różnicę za pozbawioną uzasadnienia.
Skarga odwołuje się do prawa rodzin w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy władz publicznych, równego traktowania, sprawiedliwości społecznej i pomocy osobom z niepełnosprawnościami. Wskazuje art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 oraz art. 69 Konstytucji. Zapowiedź opisuje zarzuty, a nie ocenę ich zasadności.
Składowi ma przewodniczyć Rafał Wojciechowski, sprawozdawcą ma być Andrzej Zielonacki. Wymieniono także Bartłomieja Sochańskiego, Jakuba Stelinę i Bogdana Święczkowskiego.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/znaczny-stopien-niepelnosprawnosci-jako-negatywna-przeslanka-uniemozliwiajaca-przyznanie-swiadczenia-pielegnacyjnego-2. Data dodania i pozyskania: 2025-03-13. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.