Komunikat – TK potwierdził konstytucyjność wyłączenia kasacji w sprawach o czynsz dzierżawy (SK 47/22)
29 stycznia 2025 r. TK jednomyślnie orzekł w sprawie SK 47/22, że art. 398² § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie wyłączającym skargę kasacyjną w sprawach o czynsz dzierżawy jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono.
Trybunał ograniczył kontrolę do dzierżawy, ponieważ to ona stanowiła podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej spółki. Część przepisu dotycząca najmu nie była podstawą tego rozstrzygnięcia, więc nie mogła być badana w tej skardze. Mimo szerszego tytułu źródła wyrok nie obejmuje zatem merytorycznego potwierdzenia konstytucyjności wyłączenia odnoszącego się do najmu.
TK podkreślił nadzwyczajny charakter kasacji cywilnej. Wskazał, że służy ona przede wszystkim interesowi publicznemu: kontroli legalności prawomocnych orzeczeń, rozstrzyganiu istotnych problemów prawnych i ujednolicaniu wykładni. Konstytucyjnie gwarantowane są dwie instancje, natomiast dodatkowy środek może podlegać dalej idącym ograniczeniom, które nadal podlegają kontroli konstytucyjnej.
W komunikacie przywołano szerokie rozumienie spraw o czynsz w orzecznictwie SN. Obejmuje ono nie tylko żądanie zapłaty, lecz także spory o istnienie, wysokość lub sposób płacenia czynszu oraz ustalenie albo ukształtowanie stosunku prawnego, gdy przedmiotem jest czynsz. TK uznał, że szczególny charakter kasacji, powtarzalność świadczeń i potrzeba skupienia SN na sprawach istotnych dla interesu publicznego uzasadniają badane wyłączenie.
Odnosząc się do równości i ochrony majątkowej, Trybunał ocenił, że spółka nie wykazała istotnej wspólnej cechy uzasadniającej jednakowe traktowanie roszczeń z dzierżawy i leasingu. Zwrócił uwagę na różnice celu, treści i konstrukcji tych umów oraz na zachowanie przez skarżącą dostępu do sądu i kontroli instancyjnej. W ocenie TK równa ochrona praw majątkowych nie oznacza identycznego dostępu do każdego nadzwyczajnego środka.
Na końcu komunikatu TK przypomniał swoje stanowisko o ostateczności i powszechnej mocy orzeczeń oraz obowiązku ich niezwłocznego ogłaszania. Niepublikowanie wyroków określił jako delikt konstytucyjny i zachowanie mogące wypełniać znamiona czynu zabronionego. Składowi przewodniczył Wojciech Sych, sprawozdawcą był Bogdan Święczkowski, a pozostali członkowie to Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak i Andrzej Zielonacki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/niedopuszczalnosc-zlozenia-skargi-kasacyjnej-w-sprawach-o-czynsz-najmu-lub-dzierzawy-4. Data dodania i pozyskania: 2025-01-30. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.